السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
549
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
غرغره غِرغِره : گرداندن آب يا مايعى ديگر در گلو . از آن به مناسبت در باب صوم سخن گفتهاند . غرغره كردن آب براى روزهدار در صورتى كه از حلق فراتر نرود بنابر قول اكثر فقها جايز ، ليكن مكروه است ؛ البته چنين فرضى بعيد و واقع نشدنى است . 1 غرق غرق : غوطهور شدن در آب . از احكام آن در بابهاى صلات ، زكات ، خمس ، صوم ، صلح ، ارث و ديات سخن گفتهاند . نجات دادن مسلمانى كه در حال غرق شدن مىباشد ، واجب است و در صورت توقف نجات او بر قطع نماز ، قطع نماز واجب است ؛ 1 چنان كه در صورت توقف نجات وى بر فرورفتن در آب ، بر روزهدار ، واجب است اين كار را انجام دهد ، هرچند روزهاش باطل مىشود . 2 نمازى كه وقت آن داخل شده ، از مكلّف در آستانهء غرق شدن ، ساقط نيست و بر او واجب است به هر نحو ممكن نماز را به جا آورد 3 ( - - ) نماز غريق ) . از شرايط وجوب زكات ، متمكن بودن شخص از تصرف در مال متعلق زكات است . بنابر اين ، در مالى كه در دريا غرق شده است و دسترسى به آن ممكن نيست ، زكات واجب نخواهدبود . 4 مالى كه در دريا غرق شده و مالكش از آن اعراض كرده است ، آيا چنانچه ديگرى به آن دست يابد مالك مىشود يا نه ؟ مسئله اختلافى است . بنابر قول نخست ، در صورتى كه مال از جواهرات ، از قبيل مرواريد و مرجان باشد و يابنده با غواصى آن را بيرون آورده باشد ، آيا خمس در آن واجب است يا نه ؟ مسئله محل اختلاف است 5 ( - - ) غواصى ) . آب انداختن به جبههء دشمن كافر به قصد غرق كردن نيروهاى در حال جنگ ، بدون ضرورت مكروه است . 6 اگر كسى در حدّ نياز در ملك خود آب رها كند و براثر آن ، مال ديگرى غرق شود ،
--> ( 1 ) . مدارك العروة 20 / 177 ؛ استفتائات جديد ( تبريزى ) 1 / 145 .